Retransmisja depeszy notyfikującej odrodzenie Polski

W ostatnim moim "niepodległościowym" wpisie pojawiła się wzmianka o depeszy iskrowej notyfikującej odrodzenie Rzeczypospolitej, którą nadano 16 listopada 1918 roku. W świetle ostatnich faktów nie jest to do końca prawdą. W rzeczywistości dokument proklamujący odrodzenie niepodległego państwa został podpisany 16 listopada przez marszałka Piłsudskiego, ale nadano go dopiero 3 dni później, w nocy z 18 na 19 listopada, po odbiciu Cytadeli Warszawskiej i przejęciu znajdującej się tam iskrowej radiostacji telegraficznej "WAR".

Treść komunikatu Marszałka nadał śląski radiotelegrafista Jan (Johann) Pradellok (na fotografii) pochodzący z Chorzowa. Był on sierżantem w niemieckich oddziałach stacjonujących w Cytadeli, który jednocześnie jako członek Polskiej Organizacji Wojskowej nie wykonał niemieckich rozkazów zniszczenia radiostacji. Po zdobyciu Cytadeli dołączył do grupy radiotelegrafistów ppor. inż. Kazimierza Jackowskiego i przez całą noc nadawał depeszę. Komunikat odebrali Szwedzi (radiostacja SAJ w Karlsborgu) i pomogli przesyłać depesze dalej w świat. Ponoć jedną z pierwszych odpowiedzi był komunikat: "Polski Poznań pozdrawia Warszawę!".

Kilka dni temu minęła setna rocznica tego wydarzenia i z tej okazji, dzięki inicjatywie Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, w ramach tegorocznej edycji akcji społecznej "Mamy Niepodległą!", we współpracy z Polskim Radiem i krótkofalowcami, w nocy z 18 na 19 listopada, historyczna depesza z "Polską Deklaracją Niepodległości" znów zabrzmiała na falach eteru...

O północy z niedzieli na poniedziałek (18/19 listopada 2018 roku) Polskie Radio na wszystkich swoich antenach wyemitowało specjalną audycję upamiętniającą nadanie depeszy notyfikującej odrodzenie Państwa Polskiego. Składała się ona z przedwojennego sygnału dźwiękowego Polskiego Radia, krótkiego wprowadzenia i tekstu depeszy oraz hymnu.

Dzięki uprzejmości krótkofalowców i radioamatorów, audycja ta była retransmitowana na falach krótkich w paśmie 80 metrów emisją SSB na częstotliwości 3750 kHz.

O ile różne aktywacje i akcje dyplomowe związane ze Świętem Niepodległości organizowane przez krótkofalowców to nic niezwykłego, to była też akcja związana z upamiętnianiem ściśle tego radiowego wydarzenia, jakim było nadania depeszy.

Grupa radioamatorów (TRCN, SP5KAB, SP EmCom Mazowsze) wraz z Muzeum Niepodległości (Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej) dnia 11 listopada o godzinie 10, na terenie Cytadeli Warszawskiej, w miejscu nadania historycznego komunikatu, uruchomiła okolicznościową stację amatorską pod znakiem SN1918WAR. Inauguracja rozpoczęła się od nadania tekstu depeszy Piłsudskiego, najpierw telegrafią, a później fonią. Stacja będzie prowadzić swoją krótkofalarską aktywność do końca 2018 roku na falach krótkich w okolicach 3725 kHz.

Komunikat depeszy nadany z tej stacji można znaleźć na filmiku na fejsowym profilu SP EmCom Mazowsze. A na kanale youtubowym Mazowieckiej Amatorskiej Sieci Ratunkowej pojawił się fragmenty audycji z radiowej 4-ki, relacjonującej to przedsięwzięcie i inaugurację stacji...

Równie pasjonujące mogą być techniczne informacje i historyczne dzieje radiostacji "WAR" biorącej udział w nadaniu depeszy. Wsławiła się ona także w innych wydarzeniach odrodzonego państwa - miała wkład w złamanie radzieckich szyfrów czy zagłuszanie transmisji wojskowych w czasie Bitwy Warszawskiej w 1920 roku... ale o tym może kiedyś w innej notatce.

Może nie wszyscy zdają sobie sprawy, ale ta specjalna audycja PR oprócz treści depeszy i kilku specyficznych elementów nie różni się zbytnio od standardowego rozpoczęcia dnia w Polskim Radiu. Nie wiem jak na innych kanałach, ale w Programie 1 codziennie o północy, nadawany jest sygnał czasu i dżingiel PR, biją dzwony i odgrywany jest hymn narodowy.

Dziwie, mnie fakt, że czegoś takiego nie praktykuje Telewizja Polska. Co stoi na przeszkodzie, aby TVP1 podobnie rozpoczynał dzień - krótką przerwą w programie o północy, na odegranie hymnu na tle barw lub innych symboli narodowych (tudzież filmiku promującego Polskę). Nie wiem czy w innych krajach telewizja państwowa/publiczna ma lub miała taki zwyczaj, ale z tego co pamiętam to w jednym z odcinków serialu "The Americans" zauważyłem podobny motyw. Była to scena w okolicach północy z włączonym odbiornikiem, na ekranie którego były widoczne symbole amerykańskie i słyszalny był hymn... Ciekawe na ile to było odzwierciedleniem rzeczywistości.

Nie zmienia to faktu, że taka akcja w TVP byłaby bardzo miłym patriotycznym akcentem.

[dodano 2019-11-16 @ 0:15]

Właśnie przypadkiem słuchałem Radia Katowice (via Internet ofc w Warszawie) akurat o północy. I co usłyszałem? Dawny, ale chyba jednak wciąż aktualny, tradycyjny sygnał wywoławczy tej śląskiej regionalnej rozgłośni Polskiego Radia - charakterystyczny brzdęk uderzającego kilofa, a po nim hymn. Może jednak ten tradycyjny początek dnia nie ogranicza się tylko do PR1!

One thought on “Retransmisja depeszy notyfikującej odrodzenie Polski”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *